سردخانه زیر صفری؛ راهنمای خرید و پیادهسازی
سردخانه زیر صفر، یک مقدمه کوتاه
سردخانه زیر صفر مناسب چه محصولاتی است و میتوان آنها را تا چه مدت در این سردخانهها نگهداری کرد؟ شاید این سوال برایتان پیش آمده باشد که گوشت، مرغ، ماهی و برخی محصولات دارویی که برای سالم ماندن به دمای زیر صفر نیاز دارند چگونه نگهداری میشوند. بدون شک بهترین مکان برای نگهداری از این محصولات سردخانه زیر صفر است.
سردخانه زیر صفری دمایی بین منفی ۱۸ تا منفی ۳۲ درجه را فراهم میکند و اگر شکل عایقبندی و استفاده از تجهیزات درست اجازه دهد میتوان دما را در آنها تا منفی ۴۰ درجه هم پایین آورد. البته برخی سردخانههای خاص نیز وجود دارند که میتوانند دمایی بین منفی ۷۰ تا ۸۰ درجه ایجاد کنند که به دلیل محدود بودن کاربرد آنها در اینجا راجع بهشان صحبت نمیکنیم. به این ترتیب مدت زمان نگهداری از این محصولات در این سردخانهها را میتوان تا سه ماه و بیشتر هم در نظر گرفت.
انواع سردخانه زیر صفر
سردخانه زیر صفر بهطورکلی در سه دسته وجود دارند:
- سردخانه زیر صفر کانکسی
- سردخانه زیر صفری اتاقی
- سردخانه زیر صفر صنعتی
در ادامه ویژگیهای هرکدام را بررسی میکنیم.
سردخانه کانکسی (کانتینری)
این مدل که به سردخانه پرتابل هم مشهور است در ابتدا برای استفاده روی شناورها و نفتکشهای عظیم و بهمنظور نگهداری طولانی مدت مواد غذایی در آنها طراحی شد. اما امروزه استفاده از آنها در انبارهای بزرگ، کارخانهها و... کاربرد دارد. سردخانههای کانتینری معمولا در دو اندازه ۲۰ و ۴۰ فوتی تولید میشوند. اما بهطورکلی ساخت سردخانههای کانکسی هیچ محدودیتی در اندازه و ابعاد ندارد و با توجه به نیاز شما میتواند ساخته شود. در هردوی این مدلها امکان ساخت سردخانه زیر صفری و سردخانه بالای صفر وجود دارد.
سردخانه اتاقی
سردخانه زیر صفر اتاقی را بیشتر در فروشگاهها و هایپرمارکتها میبینیم. این مدلها مناسب نگهداری طولانی مدت مواد غذایی نیستند، ابعاد کوچکی دارند و معمولا کارشان با یک یونیت راه میافتد.
سردخانه صنعتی
سردخانه صنعتی زیرصفر در اندازهای بزرگ و برای ذخیرهسازی حجم زیادی از مواد غذایی طراحی میشود. همچنین زمانی که برای نگهداری از این مواد غذایی در سردخانههای صنعتی در نظر گرفته میشود طولانی مدت و حداقل چند ماهه است. در این سردخانهها معمولا از دو سیستم برای سردسازی استفاده میشود:
- سیستمهای فریونی
- سیستمهای آمونیاکی
هرکدام از این سیستمها مزایا و معایب خودشان را دارند، مثلا سیستمهای آمونیاکی کمترین ضرر را برای محیط زیست و بیشترین ضرر را برای انسان دارند. همچنین سیستمهای آمونیاکی ارزانتر هستند و هزینههای عملیاتی را به شدت کاهش میدهند. اما نگهداری از این سیستمها به نیروهای انسانی متخصص و زبده نیاز دارد.
از سوی دیگر سیستمهای فریونی ضرر کمتری برای انسان دارند اما تاثیر شدیدتری بر محیط زیست میگذارند، گرانترند و استفاده از آنها نیازمند رعایت استانداردهای زیستمحیطی خاصی است.
اجزای سردخانه زیر صفر
سردخانه زیر صفری و بالای صفر اجزای مختلفی دارند که ترکیب درست این اجزا با هم و پیادهسازی مناسب آنها در محیط سردخانه اهمیت بالایی دارد. در ادامه به بررسی اجزای مختلف سردخانه زیر صفر میپردازیم:
- کمپرسور: این قسمت قلب تپنده سردخانه است. کمپرسور با توجه به اندازه و نوع سردخانه متفاوت است. کمپرسورهای مورد استفاده در این نوع سردخانهها معمولا از نوع DWM و Bitzer است. عمکلرد بینقص و مداوم این قطعه تصمینکننده عمکلرد مناسب سردخانه است.
- اواپراتور: این قطعه گرمای داخل سردخانه را جذب میکند و آن را به کندانسور هدایت میکند.
- کندانسور: کندانسور قطعهای حیاتی در سیستمهای خنککننده است. این قطعه وظیفه خارج کردن گرما از سردخانه را دارد. درواقع تکمیلکننده چرخه سردسازی کندانسور است.
- اجزای داینامیک سردخانه: این اجزا در واقع تولیدکننده سرما در سردخانهها هستند عبارتند از:
- کمپرسور
- اواپراتور
- کندانسور
- اجزای استاتیک سردخانه: این اجزا نیز وظیفه حفظ سرمای تولید شده در سردخانه را دارند، آنها شامل:
- ساندویج پانل
- درب سردخانه
- قفسهبندیها
تفاوت سردخانه زیر صفر و بالای صفر چیست؟
سردخانه زیر صفری و بالا صفری در بخشهای زیادی تفاوتهای مختلفی دارند. در ادامه هر کدام را جداگانه توضیح میدهیم.
دما
اولین تفاوت عمده این دو سردخانه باهم دمای آنها است. در سردخانههای بالای صفر دما بین ۵ درجه بالای صفر تا ۲۰ درجه تنظیم میشود. درحالیکه دما در سردخانههای زیر صفر از منفی ۵ شروع میشود. البته دمای معمول آنها منفی ۱۸ است.
کمپرسور
برخلاف سردخانههای بالاصفری، قدرت کمپرسور برای سردخانههای زیر صفر باید بالاتر باشد. دلیل آنهم مشخص است، دمای پایینتر در این سردخانهها. در واقع اگر ما دو سردخانه با ابعاد یکسان داشته باشیم و بخواهیم یکی را بالاصفری و دیگری را زیر صفری کنیم؛ کمپرسور سردخانه زیر صفری باید قدرت بیشتری داشته باشد.
نکته جالب درباره تفاوت کمپرسور زیرصفر و بالای صفر در این است که سیمپیچی کمپرسور زیر صفری ضعیفتر است و دهانه خروجی گاز در آنها ریزتر و کوچکتر است.
اواپراتور
مانند کمپرسور، اندازه اواپراتور این نوع سردخانهها نیز کوچکتر از سردخانههای بالاصفری است. همچنین این قطعه در سردخانه زیرصفر سطح تبادل کمتری دارد. در اواپراتورهای زیرصفری برای جلوگیری از یخزدگی و تشکیل برفک فاصله بین فینها در ورودی هوا بیشتر و در لایههای بعدی کم و کمتر میشود.
کندانسور
معمولا اندازه کندانسورهای سردخانههای زیرصفری از همتایان بالاصفری آنها کوچکتر است. دلیل آن هم مقدار کم مبرد، دما، فشار پایین خط مکش و در نتیجه دما و فشار دیس شارژ پایینتر و نیاز به سطح تبادل کمتر است.
مبرد
مبردهای بهکار رفته در سردخانه زیر صفری معمولا R22 یا R407c است. البته در سالهای اخیر استفاده از مبرد R404a که باعث عملکرد بهتر سیستم میشود هم رایج شده است. نکته مهم در استفاده از مبردها، خرید و شارژ، این است که باید از مبردهایی استفاده شود که استانداردهای لازم را اخذ کرده باشد. در غیر اینصورت ممکن است به سیستم سردخانه و محصولات خود آسیبهای جبرانناپذیری وارد کنید.
شیر انبساط
مانند دیگر قطعات حیاتی که وظیفه سردسازی در سرخانه را عهدهدارند شیر انبساط نیز در سردخانه زیر صفر کوچکتر از مدلهای بالاصفری است.
درب سردخانه
درب سردخانه زیر صفر مجهز به هیتر است. موضوعی که در سردخانههای بالاصفری به چشم نمیخورد. دلیل آنهم به این خاطر است که از یخزدگی و چسبندگی درب به چهارچوب سردخانه جلوگیری شود.
دیفراست
تفاوت مهم دیگری که سردخانه زیرصفری با بالاصفری دارد در زمان یخزدایی یا دیفراست است. دیفراست نامناسب در سردخانه زیر صفر باعث ایجاد برفک و بروز مشکل در فرایندهای سردخانه میشود. این موضوع بهطور مستقیم بر کاهش توان سردسازی و بالارفتن دما اثر میگذارد.
طراحی و ساخت سردخانه زیر صفر
مانند طراحی سردخانه بالای صفر، گام اول طراحی سردخانه زیر صفر مشخص کردن حجم و ابعاد سردخانه است. معمولا در این سردخانهها محصولات به شکل منجمد وارد آن میشوند. اما درصورتی که محصولات به سردخانه میآیند تا در آن منجمد شوند شما نیار به یک تونل انجماد دارید. پس از قبل از هرچیزی ابعاد سردخانه، نوع محصول و حجم آنها باید مشخص شود.
پس از آن به سراغ دما و رطوبت میرویم. برای این مهم باید مدار سرمایش مناسبی پیادهسازی کنید. همچنین باید حجم و قدرت کمپرسور، کندانسور و دیگر قطعاتی که بالاتر درباره آنها بحث کردیم را نیز مشخص کنیم.
بهطورکلی طراحی و پیادهسازی سردخانه زیر صفر کاری تخصصی است که نیاز به برآوردهایی مختلفی، از برآورد تجهیزات مورد نیاز تا قیمت را طلب میکند. بهتر است قبل از شروع کار حتما با متخصصان ما در ارتباط باشید.
قیمت سردخانه زیرصفری و عوامل اثرگذار بر آن
بعد از ابعاد، حجم و تجهیزات مورد نیاز برای سردخانه، عوامل متعدد دیگری نیز وجود دارند که در ادامه آنها را بررسی میکنیم:
درب و عایق سردخانه
موقعیت جغرافیایی
دمای مورد نیاز
برند قطعات
نوع برق مصرفی
تابلو برق
بهطورکلی پیادهسازی سردخانه، چه بالاصفری چه زیر صفری، مسیر مشترکی دارد و صرفا در برخی از جزئیات باهم تفاوت دارند. البته پیادهسازی سردخانه زیر صفری با توجه به ویژگیهای خاصی که دارد ممکن است زمانبرتر و هزینهزاتر باشد.
از این رو بهتر است قبل از هرکاری با کارشناسان ما برای برآورد قیمت و تعیین قیمت نهایی در ارتباط باشید.






